The Marakesh Express

'Don't you know we're riding on the Marakech expres...' Bij het horen van deze song van Crosby Stills & Nash maak je een voorstelling van een trein... bruisend, tintelend, warm, theegeuren, maar vooral... veel kleuren... De werkelijkheid is anders. Wanneer wij 's nachts van Casablanca naar Marakech rijden is het vooral koud in de trein. Het is vochtig en sfeerloos. Ongeschoren mannen in donkere jassen en djellaba's liggen te slapen op de banken. Ze lijken allemaal alleen te reizen want nergens worden gesprekken gevoerd. Deze mensen zijn op weg naar hun werk. Voor hen heeft Marakech niets magisch.
En voor ons? Wij zijn vooral nieuwsgierig.

16-02-1999

onderweg naar Marakesh

0 km

13205 km

Het is ruim voor zessen en nog donker wanneer de trein het station binnenrijdt. We stappen uit op een winderig en ijkoud perron... drie graden maar. We ademen stoom uit en zien dat iedereen handschoenen draagt en ijsmutsen op heeft. Bovendien valt ons meteen een ander verschil op met de wereld waar we een dag eerder nog rondliepen. Het is hier kalm en rustig. Niemand valt ons lastig wanneer we over het perron naar de bagagewagon lopen. Probleemloos krijgen we onze fietsen mee, rechtstreeks uit de wagon, zonder dat we daar eerst in een duister hokje allerlei overbodige vragen voor moeten beantwoorden. Zonder dat we 'invoerrechten' moeten betalen. Er hoeft niets te worden geregistreerd in onduidelijke en beduimelde schriftjes en er wordt geen geld aan ons gevraagd. Onze vrachtbrief moeten we aftekenen, dat is alles. Normaal. Net als in Nederland.
In de stationshal schroeven we de boel weer in elkaar. Ik merk dat ik, met de ervaringen in West Afrika nog in het hoofd, gehaast ben en nerveus. Maar... ook dat is nergens voor nodig. Verdwenen is de dikke haag nieuwsgierigen die zich overal ongevraagd mee bemoeit. Er wordt nauwelijks aandacht aan ons geschonken. We zijn niet echt meer een gebeurtenis.
Eigenlijk is het verbijsterend. Hier staan we dus, midden in de stationshal van Marakech. Op de grond rondom ons ligt de inhoud van tien fietstassen verspreid die Els opnieuw volgens de juiste indeling over de tassen herverdeelt. Tegelijkertijd ben ik met allerlei interessante stukjes gereedschap bezig om de trappers en sturen weer op de juiste manier aan de fiets te schroeven en ... iedereen laat ons met rust! Er wordt wel naar ons gekeken, zelfs op een belangstellende manier die enige nieuwsgierigheid verraad, maar... niemand valt ons lastig. Het is wennen.

In de medina is het nog heel erg stil. Het is ook nog vroeg. Iedereen lijkt er nog te slapen. Ook de portiers van de hotels en pensions zijn gesloten. Pas na een paar vergeefse pogingen vinden we een hotelletje waarvan de deur opengaat. Hotel Smara. De kamers zijn eenvoudig en liggen op de eerste verdieping rond een kleine binnenplaats waarop een enorme sinaasappelboom staat. Die boom is zó groot en vooral zó breed dat de sinaasappels vanaf de galerij van de eerste verdieping geplukt kunnen worden. De galerij en de vloeren van de kamers zijn schitterend betegeld.
We bergen onze spullen op en gaan de stad in en wandelen in de richting van de soukh en de medina.

Uitzicht vanuit ons hotelkamerraam

Aanzichtkaarten in een kiosk

Een marsepijnverkoper met zijn handel

Aan vrijwel ieder pand rond de medina van Marakech hangen handgeknoopte vloerkleden

In de medina is een apart ghedeelte waar de wol geverfd wordt

Die hangt, in kleurige strengen, overal te drogen

Oranje, paars en rood,

geel, groen en rood

Binnen een straal van honderd meter maken we zeventig kleurrijke foto's

De oude muts...

en de nieuwe muts van Dick. Een straathandeltje.

Het Djeema el Fna is een plein waar je van 's morgens vroeg tot 's nachts twee uur kunt rondlopen zonder dat je jezelf een minuut verveelt. Op ieder moment van de dag is er wel iets te beleven. Ogen te kort. Er zijn slangenbezweerders, vertellers, kwakzalvers, muzikanten en waterverkopers. Die laatse groep is de meest kleurrijke en die verdienen ook het meest. Vooral degenen met een slecht gebit zijn verzekerd van een redelijke bron van inkomsten. In de middag en vooravond treden de acrobaten op. Red pantaloons, blue pantaloons, allerlei groepen die er hun kunsten vertonen en menselijke piramides bouwen. Er zijn boksers die elkaar en het publiek uitdagen. Would-be imams dragen stukken uit de Koran voor. Tandartsen trekken kiezen. Langs drie kanten van het plein staan kramen opgesteld waar je voor twee dirham heerlijk versgeperst sinaasappelsap kunt kopen. In de andere kramen worden dadels, amandelen, pistachenoten en pinda's verkocht. Het is er een drukte van belang. Daar tussendoor lopen de toeristen. Tussen hen en de bewoners van het plein is er een symbiose. Ze zijn de reden van elkaars aanwezigheid. Voor de acrobaten is iedere toerist met een camera een bron van inkomsten. Het is een kwestie van vraag en aanbod... ze hebben elkaar nodig en kunnen niet zonder elkaar. Zodra er een foto gemaakt wordt of een videocamera draait zijn ze er als de kippen bij om hun loon op te eisen. Er is geen ontkomen aan. Hier, op dit plein, wordt duidelijk dat het niet meer dan terecht is dat er voor het maken van een foto betaald moet worden, zelfs als deze voor 'thuisgebruik' is. Maar niet iedereen werkt hieraan mee. Degenen die onder de betaling uit willen komen proberen zo onopvallend mogelijk te fotograferen maar worden in de meeste gevallen toch gespot. De kunstjes worden niet voor niets gedaan.

In de middag en vooravond treden de acrobaten op. Red pantaloons, blue pantaloons, allerlei groepen die er hun kunsten vertonen en menselijke piramides bouwen.

Er zijn slangenbezweerders,

tandartsen trekken kiezen

en er zijn muzikanten

De waterverkopers zijn de meest kleurrijke bewoners van het Djema el Fna en die verdienen er ook het meest. Vooral degenen met een slecht gebit zijn verzekerd van een redelijke bron van inkomsten.

Aan de oostkant van het plein staat een rij sisnaasappelsapverkopers.

Onze vaste stal... nummer 35.

Elke middag om klokslagf vijf uur vindt er een enorme verandering plaats op het plein. Dat is het tijdstip waarop de acrobaten en leugenaars het plein moeten verlaten en de restaurateurs met hun kramen met etenswaren van het middenterrein gebruik mogen nemen. Van alle kanten zwermen ze het plein op met hun mobiele restaurants en binnen een mum van tijd worden deze opgebouwd. Keukens worden in elkaar gezet, bankjes en tafels uitgestald. Al het meubilair is helblauw van kleur. In de vitrines word eerst een laag peterselie of koriander neergelegd. Daar bovenop komen de schalen met salades, spiezen, mergez, lever en allerlei soorten vis. In de grote kramen zijn complete maaltijden te koop. In andere kramen alleen harira, slakken, hersenen, schapenkoppen, mergez of lever. We kijken er onze ogen uit.

Alle stallen zijn blauw van kleur

Binnen een oogwenk walmen de dampen omhoog

Wij storten ons op de gekookte slakken

De Marokkanen zelf kiezen voor...

schapenkoppen

salade en harira

rond zeven uur 's avonds is de avondmarkt op haar hoogtepunt

en ziet de grote moskee er zo uit

Onderweg naar Rabat en Tanger... ook onze reis door Marokko loopt ten einde

< Vorige